تاریخچه آجر در ایران

تاریخچه آجر در ایران
19 دی 1402
useradmin
2507

تاریخچه آجر

در مورد تاریخچه آجر باید بگوییم که آجرهای ساخته شده از خاک رس حداقل 5000 سال است که مورد استفاده قرار می گرفته است. ظاهراً اولین بار برای ساختن شهرها در بین النهرین و دره سند در پاکستان استفاده شد.

در ابتدا مردم خاک رس و کاه را با لگد مخلوط می کردند و آجر می ساختند. سپس مخلوط آماده شده را به شکل های مستطیلی ریخته و در آفتاب خشک می کنند. آجر خشک شده در آفتاب بدون کاه قابل نگهداری نیست. در نهایت، مردم بابل، آشور و مصر باستان دریافتند که ذوب خاک رس باعث تولید آجرهایی می شود که قوی تر و مقاوم تر در برابر آب و هوا هستند.

آجر در تاریخ

در قدیم در کنار رودخانه های دجله و فرات و پس از طغیان آنها، مقدار زیادی گل روی سطح زمین رسوب می کرد. این رسوبات که چسبندگی خاصی داشتند و پس از تبخیر آب آنها در اثر تشعشعات خورشیدی، ترک هایی به شکل مکعب های نامنظم پدید آمدند. از این رسوبات در آن روزگار به عنوان ملات دیوارهای گلی لایه ای استفاده می شد.

از طرفی اجاق چادرنشینانی که در کنار رودخانه ها به چوپانی می پرداختند بر اثر نفوذ آتش سفت شد که در واقع باعث پیدایش روش پخت و در نتیجه آجر شد. در سال های بعد همزمان با ساخت برج بابل، ساخت و پخت آجر توسط بابلی ها ابداع شد و به همین دلیل نام آجر که واژه ای بابلی است به همین نام معروف شد. نام در اکثر زبان ها پس از این مرحله، پخت آجر توسط کلدانیان توسعه یافت و با ظاهر شدن آجر در ساخت بناهایی که تا آن زمان از خشت و گل ساخته می‌شد، تحولی به وجود آمد. در نتیجه ساخت بناهای عظیم و خشتی آغاز شد. آجرهای دست ساز (فشرده شده) هفت هزار سال است که برای استحکام و زیباسازی کاخ ها، عبادتگاه ها، مدارس، مساجد و ساختمان ها استفاده می شود. اما امروز این صنعت هزار ساله فراموش شده است.

مطالب مرتبط:  برش لیزری چگونه کار می کند؟

کاربرد آجر در ایران

به طور کلی صنعت آجرسازی در ایران در دوران پیش از هخامنشیان توسعه یافت و در دوره هخامنشی علاوه بر خشت، از انواع آجر از جمله آجر لعابدار در ساختمان ها استفاده می شد. آجرهای به کار رفته در بنای پاسارگاد، تخت جمشید و شوش صرف نظر از تنوع آنها از نظر دقت در ترکیب مصالح اولیه و مقاومت در برابر عوامل مختلف پس از گذشت چندین قرن مورد توجه است. در زمان هخامنشیان پختن آجرهای لعابدار حکاکی شده و برجسته بسیار رایج بود. که برای تزئین کاخ ها استفاده می شد.

استفاده از آجر در ایران باستان به ویژه در دوران ساسانیان و پیش از اسلام بسیار رواج داشت. می توان به استفاده از آجر در بناهای عظیمی مانند طاق کسری و پلدختر اشاره کرد. در زمان ساسانیان از ترکیب سنگ و آجر برای ساخت اسکلت و در مواردی برای نما استفاده می شد.

ایرانیان از آجر برای ساخت بناها استفاده می‌کردند، زیرا استحکام بیشتری نسبت به سنگ، ارزانی و سرعت داشت. در دوره سلجوقیان، استفاده از آجر برای زیبایی و ساختار به شدت مورد تشویق قرار گرفت. آجر علاوه بر استفاده برای تزئین مکان های مختلف، برای نمایش فشار نیز استفاده می شود. به عنوان مثال در طاق های قدیمی مسجد جامع اصفهان، سازه آجری به شکلی است که در جهات مختلف فشار قابل لمس است.

محدودیت استفاده از چوب در برخی از نقاط ایران، کمبود سنگ، مشکل استفاده از سنگ به دلیل انتقال حرارت در مناطق گرمسیری، سهولت استفاده و قابلیت بالای اجرا و استفاده از آجر در تمام نقاط ساختمان، آن راندمان بالا در برپایی سقف های عریض و بلند، فراوانی مصالح اولیه و تهیه ساده آجر و سودآوری آن از دلایل استفاده گسترده آن در ایران است.

مطالب مرتبط:  کاربرد فناوری نانو در صنعت ساختمان

مزایای آجر

  1. ضریب انبساط و انقباض آجر در برابر سرما به حدی است که از ایجاد ترک در ساختمان جلوگیری می کند.
  2. آجر در مقایسه با سایر مصالح، قابلیت ذخیره انرژی گرمایی را دارد و در نتیجه انتقال نوسانات حرارتی محیط خارجی به داخل از طریق دیوار آجری سنگین نیست و بدون دخالت حرارت و دستگاه های خنک کننده، شرایط و فضای دلپذیرتر.

طبقه بندی آجر

آجرهایی که بیشتر در ساخت و ساز مورد استفاده قرار می گیرند به عنوان آجر روکش (ASTM C216)، آجر ساختمانی (ASTM C62) و آجر توخالی (ASTM C652) طبقه بندی می شوند. آجرهای روکش برای کاربردهای سازه ای و غیر سازه ای طراحی شده اند که ظاهر آن مهم است. از آجرهای ساختمانی در جاهایی استفاده می شود که ظاهر آن مهم نیست، مثلاً در قسمت هایی از دیوار بنایی که در کار نهایی پشت آجرهای نما پنهان شده اند. هم آجرهای روکش و هم آجرهای ساختمانی به عنوان آجرهای جامد شناخته می شوند.

آجرهای جامد در واقع می‌توانند کاملاً جامد باشند، یا علی‌رغم نامشان، می‌توانند دارای هسته یا سوراخ باشند تا زمانی که هر صفحه‌ای که به موازات سطح باربر آجر اندازه‌گیری می‌شود حداقل ۷۵ درصد جامد باشد. با کاهش حجم و ضخامت گل، هسته ها و حفره ها امکان خشک کردن و پخت یکنواخت تر آجرها، کاهش هزینه سوخت پخت، کاهش هزینه های حمل و نقل و ایجاد آجرهای سبک تر و راحت تر را فراهم می کند. آجرهای توخالی می توانند تا 60 درصد خالی باشند. وزن کمتر آنها در مقایسه با آجرهای عظیم می تواند هزینه های ساخت و ساز را کاهش دهد و بار روی سازه ساختمان را کاهش دهد. حفره‌های بزرگ‌تر در ماژول‌ها همچنین امکان وارد کردن و تزریق میلگردهای تقویت‌کننده فولادی را در جایی که آجرکاری تقویت‌شده مورد نیاز است، فراهم می‌کند.

مطالب مرتبط:  فرزکاری CNC هوافضایی چیست؟

آجرهای سنگفرش (ASTM C902) که برای سنگفرش ها، راهروها و پاسیوها استفاده می شود، نه تنها باید در برابر یخ زدگی مقاوم باشند، بلکه در برابر جذب آب و سایش نیز مقاوم باشند. آجر نسوز (ASTM C64) برای پوشش شومینه یا کوره استفاده می شود. این آجرها از خاک رس های نسوز مخصوص ساخته شده اند که می توانند دمای بسیار بالایی را تحمل کنند. آجرهای نسوز با لایه های بسیار نازک ملات نسوز چیده می شوند.

انواع واشر آلات سنعتی و فرآورده های نسوز مانند عایق حرارتی و برودتی از جمله محصولات صنعت واشر اصفهان است.

مقالات مرتبط

موارد استفاده نوارهای نشانگر تانتالیوم 25 آبان 1402
برش واترجت – فرآیند، مزایا و مواد 22 اردیبهشت 1403
کاربرد اکسید زیرکونیوم در صنایع نسوز 13 خرداد 1402

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

LOGO3

صنعت واشر اصفهان در زمينه مشاوره، طراحي و تولید انواع واشر آلات، فنر و قطعات صنعتی در صنایع نفــت، گاز و پتروشيمي، آب و فاضلاب، ساختمان، معادن ، برق و خودرو سازی تاسیس شد.

ما برآنیم که کیفیت زندگی ایرانیان و جایگاه رقابتی شرکت مان را  به سطح بالاتری ارتقاء دهیم.

 

ارتباط با ما

طراحی و توسعه توسط طراحی سایت اصفهان و سئو سایت اصفهان – آیسو دیزاین

 

قوانین سایت_____حفظ حریم خصوصی